تجارت الکترونیکی (e-commerce)

آیا شما در فکر شروع یک کسب‌و‌کار و فروش محصولات آن به‌صورت آنلاین هستید؟

 اگر پاسخ شما مثبت است، پس شما در‌حال پیوستن به میلیون‌ها کارآفرین حوزه تجارت الکترونیک هستید.

به طور کلی به خرید ‌و فروش کالا یا خدمات از طریق کانال‌های الکترونیکی مانند اینترنت و...، تجارت الکترونیکی گویند.

تجارت الکترونیک برای اولین بار در دهه 1960 با یک تبادل داده الکترونیکی (EDI) در شبکه‌های ارزش افزوده (VANs) معرفی شد.این بستر تجارت با افزایش دسترسی به اینترنت و ظهور فروشندگان آنلاین در دهه 1990 محبوب و اوایل دهه 2000 فراگیر شد.

مانند هر تکنولوژی دیجیتال مبتنی بر مصرف‌کننده، تجارت الکترونیک نیز طی گذشت سالیان مختلف تکامل یافته است.همانطورکه دستگاه‌های تلفن‌همراه محبوب‌تر شده‌اند، تجارت موبایلی نیز محبوبیت بیشتری پیدا کرده است.با افزایش سایت‌هایی مانند Facebook و Pinterest، رسانه‌های اجتماعی به عاملی مهمدر تجارت الکترونیک تبدیل شده‌اند.از سال 2014، حدود 85 درصد تراکنش‌هایShopify  توسط فیسبوک معرفی شده‌اند.

محققان پیش‌بینی می‌کنند تا سال 2022 تجارت الکترونیک 17درصد از خرده فروشی‌های ایالات متحده را به خود اختصاص خواهد داد. طبق پیش‌بینی Digital Commerce 360، تا پایان سال 2017 در ایالات متحده آمریکا 460 میلیارد دلار به صورت آنلاین جابجا خواهد شد و با توجه به گسترش روزبه‌روز موبایل و اینترنت این رقم بصورت دائمی افزایش خواهد داشت.

 

انواع تجارت الکترونیک

تجارت الکترونیک شامل چهار دسته می‌شود:

  1.     B2B (شرکت با شرکت): این دسته شامل شرکت‌هایی است که با یکدیگر تجارت دارند.به‌طور مثال تجارت تولیدکنندگان با توزیع‌کنندگان یا عمده‌فروشان با خرده‌فروشان.
  2.     B2C (شرکت با مشتری): این دستهشامل کسب‌و‌کارهایی است که به‌طور مستقیم با مشتری تجارت دارند. مانند "آمازون" که مستقیم و به صورت خرده‌فروشی با مردم تجارت دارد یا دیجی کالا یا سایر فروشگاه‌های اینترنتی.
  3.     C2B (مشتری با شرکت): در این دسته ازتجارت الکترونیک، مشتریان، یک طرح را با بودجه‌ای مشخص آپلود می‌کنند و شرکت‌های دیگر پیشنهادات قیمت خود را مطرح می‌کنند. مشتری پیشنهادات را بررسی کرده و بهترین گزینه را انتخاب می‌کند. بسیاری از مناقصات آنلاین در این دسته قرار می‌گیرند.
  4. C2C (مشتری با مشتری): در این دسته افراد با یکدیگر خرید و فروش انجام می‌دهند و کالا یا خدمت خود را به دیگران می‌فروشند. از نمونه‌های ایرانی این نوع تجارت می‌توان سایت‌های «دیوار» یا «شیپور» را نام برد که بستری برای خرید و فروش کالاهای مختلف هستند.

قوانین تجارت الکترونیک

برای راه‌اندازی یک تجارت الکترونیکی باید درک پایه‌ای از قانون تجارت الکترونیک وجود داشته باشد. فروشندگان آنلاین، به‌ویژه کسانی که در سطح بین‌المللی یا در سطح کشور فعالیت می‌کنند، ملاحظات قانونی و مالی مختلفی دارند؛ خصوصا در رابطه با حریم خصوصی، امنیت، کپی‌رایت، مالیات و... .

در کشورهای خارجی معمولا نهادی تحت عناوینی مانند کمیسیون تجارت فدرال، مرکز تجارت الکترونیک یا... اکثر فعالیت‌های تجارت الکترونیک از جمله استفاده از ایمیل‌های تجاری، تبلیغات آنلاین و حریم خصوصی مصرف‌کننده را تنظیم می‌کند. در ایران نیز مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، از زیرمجموعه‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت متولی این امر شده است. کسب و کارها اطلاعات شخصی حساسی را در مورد مشتریان خود جمع‌آوری و نگهداری می‌کنند. به همین دلیل بسته به نوع داده‌ای که جمع‌آوری می‌کنند، تحت قوانین مرکز تجارت الکترونیکی قرار می‌گیرند. همچنین قوانینی نیز برای تبلیغات آنلاین وجود دارد که محافظت از حریم خصوصی مصرف‌کنندگان را تضمین می‌کند.تبلیغات آنلاین بخش عمده‌ای از استراتژی یک تجارت الکترونیک است.  برای مثال، قانون CAN-SPAM، قوانین تبلیغات از طریق ایمیل را تنظیم می‌کند. مهم‌ترین قاعده این قانون این است که مصرف‌کنندگان باید قادر باشند، از دریافت ایمیل از شرکت‌های تجاری جلوگیری کنند.